با نگاهی گذار و کنکاش در دوران کهن و همین طور با مطالعه در کتب تاریخی به اهمیت نور و آب پی میبریم . به بیان دیگر نور و آب از دیرباز نمادی از پاکی و معنویت داشته است.
با کمی دقت دربناهای تاریخی به دقت معماران در بکارگیری دو عنصر نور و آب پی میبریم. برای مثال در بنای تاریخی باغ دولت آباد یزد توجه به جهت نور در تمام ایام سال و تمام زمان اوقات شبانه روز و تامین دمای مطلوب زیست با دقت وصف ناشدنی انجام گرفته است.
همچنین توجه به عنصر آب از دیگر لوازم اساسی در این بنا بوده است بطوریکه با استفاده از پنجره های چوبی نفیس با شبکه بریهای حیرت آور جهت هدایت نور و برخورد با آب داخل سالن پایین ساختمان شکوه بی مثالی برای این بنای تاریخی به ارمغان آورده است.
در فضای سبز این عمارت استفاده از چندین نهر با شیب مناسب جهت آبیاری درختان و ایجاد جریان باد ملایم در محیط با دقت صورت گرفته است. همچنین با جریان داشتن اب در سطح باغ ترکیب صدای شورشور آب و صدای پرندگان ارام بخش جسم و روح بوده است.
توجه به نوع پوشش گیاهی و کاشت درختان مناسب آب و هوای منطقه و ارتفاع متوسط درختان و فاصله بین هر درخت با تدبیر منحصربفردی جهت نمایش هنرمندانه معماری باغ و عمارت صورت گرفته است.
البته این جلوه گیری هنرتنها به این عمارت نیست و هرچند در سایه بی توجهی های خصمانه به تمدن گذشته باعث ویرانی های گسترده و نابودی بسیاری از این بناهای بی نظیر شده است . اما باز کم نیست آثار هم سطح این بنا مانند باغ فین کاشان یا عمارت چهلستون اصفهان و یا باغ ماهان و…
هدف ما هم بررسی و بیان نکات تحسین برانگیز هنر معماران این بناها نیست بلکه بیان ارزش ترکیب آب و نور در زندگی روز مره ادوار گذشته میباشد .
استفاده از نور و آب در دین و ادبیات کهن ما نیز بر همگان روشن و بدیهی میباشد. فقط کافی است یکی از کتب دینی یا دیوانی از یک شاعر را باز کنید ومحال است که در صفحه ای از این نوشته ها اثری از واژه آب یا نور را نیابید.
هرچند در روزگار ماشینی ما به توجه به وضعیت اقتصادی و دنیای خالی از احساسات توجه به نور و آب کمتر جلوه گیری میکند اما بطور ناخود آگاه گرایشی عجیب به این دو عنصر در ذات تمامی انسان ها وجود دارد بطوری که انسان امروز هم در اولین فرصت خود را از دیوارهای بی روح بتنی شهرها بسوی طبیعت رها میکند.
در شهرهای قدیمی و جدید نیز بخش زیادی از هزینه های جاری شهرداری ها بابت زیبا سازی شهر با استفاده از دو عنصرآب و نور میشود.کافی است در شهر چرخی بزنید و حتی در شهرهای خشک و بیانانی هم با میدانی با یک حوض و اب نمایی کوچک در کنار یک نورپردازی مواجه شوید.
در خانه و اپارتمانهای قفس مانند امروزی ما نیز اگرچه دیگر مثل گذشته از درخت و گل مانند دو دهه گذشته خبری نیست اما برای تسکین روح یک کوزه گلی با یک تنگ شیشه ای با یک ماهی قرمز با عمری چند روزه وجود دارد .و هرچه سعی داریم برای مدتی به پرورش انها بپردازیم اما توانی برای سازگاری با قفس ما را ندارند و پس از چندی وارد سطل زباله میشوند.
اما با این حال هستند کسانی که فرصتی دارند و یا از وضعیت مالی نسبتا بهتری در این دیار تمدن گذشته و سرزمین غیر مسکونی دارای سکنه امروزی برخوردار هستند و برای خود باغی و ویلای ساخته اند.
حال در این باغ و ویلا امکان ندارد که گوشه ای حوضی یا استخری بنا نشده باشد هر چند اگر باغ ویلای هم نباشد برای تامین آب آبیاری درختان استخری ساخته میشود و برای لحظه ای ارامش گرفتن در زمان استراحت یا نهار خوردن حتی کارگر ساده روز مزد سراغ آب و استخر میرود .
بنابراین همه ما بهتر میبینیم که اندکی هزینه کنیم و یک جلوه ای به این استخر یا حوض بدهیم و قطعا ترکیب آب و نور از ابتدایی ترین گزینه های ماست.حال به این نتیجه میرسیم که دو تا لامپ در دیواره یا کف استخر یا حوض برای قشنگی نصب کنیم. فطعا پیشنهاد خوب و ساده ای است.
اصل ماجر این جاست موضوعی که ما را بران داشت که این مقاله را بنویسم.تمام این مطلب مقدمه ای بود برای بیان دردی از دردهای امروز من و درد فردای شما.
همه ما از خطر برق گرفتگی اگاه هستیم و میدونیم که خطر برق گرفتگی در محیط های مرطوب بیشتر از محیط های خشک میباشد بنابراین سعی داریم این دو عنصر متضاد در کنار هم قرار نگیرند.
در مواقعی که بناچار این دو عامل کنار هم قرار میگیرند باید استاندارهای را رعایت کنیم اما بی توجهی های سهوی یا عمدی تاوان سختی از ما میگیرد تاوانی بسیار دردناک و جبران ناپذیر.
در داستان عبرت آموز ذیل به بیان یک سری استانداردهای جهانی میپردازیم که متاسفانه در هیچ جای ایران رعایت نمیشود.و این موضوع در کنار سودجویی واردکنندگان و تولید کنندگان همراه با مسولان سازمان استانداران ایران به عنوان ضعیف ترین استاندارد جهان و بی سوادی مصرف کنندگان موجبات حوادث دلخراشی میشود.
در استخرها یک سری حباب نصب میشود که برای نصب در استخر طراحی و ساخته شده است یعنی از IP مناسبی برخوردار میباشد با این حال لازم است به این موارد توجه کنید:
- ولتاژ این لامپ ها 24 ولت مستیم میباشد .
- از یک نوع چسب ویژه برای جلوگیری از نفوذ آب به داخل حباب استفاده میشود.
- از یک مبدل برای تبدیل ولتاژ 220 ولت به 24 ولت استفاده میشود.
- یک سیستم کنترل کننده ولتاژ برای حفظ ایمنی حداکثری.
حال به بررسی حادثه مرگ دو برادردر این رابطه و دلایل آن میپردازیم.
در اواسط تابستان سال 1400 در تماس تلفنی یکی از بیمارستان های اصفهان با آگاهی اصفهان از فوت کودکی حدود 5 ساله و به کما رفتن مادرکودک و بردارحدود 7 ساله کودک فوت شده اطلاع رسانی میشود و علت این حادثه برق گرفتگی اعلام میگردد.
حال این سوال مطرح است که آیا برق گرفتگی عمدی بوده است یا یک حادثه عادی و غیر عمد میباشد این موضوعی است که باید کارآگاهان بدان پاسخ دهند و کارشناسان آتش نشانی نیز علت برق گرفتگی را مشخص کنند .تیمی مجرب به محل حادثه و تیمی دیگر به بیمارستان از آگاهی اعزام میشود.
در بیمارستان از همراهان مصدومان باز جویی میشود و با توجه به گفته ها علت برق گرفتگی اتصالی برق در استخر بیان میشود .بنابراین همه نگاه ها به تیم اتش نشانی و کارشناسی آنها وابسته میشود .
پزشکان علت مرگ پدرام رابرق گرفتگی و علت کما رفتن پاراسا را برق گرفتگی و علت کما رفتن مادر را برق گرفتکی و برخورد با نرده ها ناشی از شوک برق گرفتگی هنگام دویدن میدانند.
بخاطر اهمیت موضوع تمام مراحل کارشناسی علت حادثه با دقت بی نظیری صورت میگیرد و تمام مراحل مستند سازی میشود استخربرای آبیاری طراحی شده است و دارای نرده میباشد روی قسمتس از استخر داربستی فلزی قرار دارد که یک ریسه لامپ در زیر آن و بالای آن خوشه های انگور خود نمایی میکند. و این استخر دقیقا جلوی دو اتاق و ایوان جلوی آن با دو نیکمت چوبی قدیمی قرار دارد .
در وسط استخر یک فواره و دوحباب لامپ و دو حباب در دیواره استخر قرار دارد تمام شواهد نشان میدهد که این قسمت برای زمان استراحت نیز در نظر گرفته شده است اما برای کارشناسان علت حادثه مهم است .
ریسه بالای استخر سالم و بدون عیب میباشد کارشناسان به بررسی دقیق حباب های داخل استخر میپردازند مشاهد ابتدایی نشان میدهد داخل یکی از حباب ها آب وجود دارد .
حال باید دلیل نفوذ آب مشخص شود حال با فرض اینکه به هر دلیلی آب داخل حباب رفته باشد ولتاژ لامپ ها چقدر بوده است .با دقت اطراف حباب برای دیدن آثاری از شکستکی و ترک خوردن برای یافتن علت نفوذ عمدی یا سهوی بررسی میشود .
در بررسی ها ی اولیه ترک های ریزی در لایه چسب دور حباب مشاهده میشود بنابراین بقیه حباب ها نیز باز میشود مشاهدات نشان میدهد که بقیه حباب ها نیز دارای ترک هستند با انالیز چسب مشاهده میشود چسب از نوع مرغوب نمیباشد و در اثر حالت انقباض و انبساط ترک برداشته است.اما با این حال داخل انها آب مشاهده نمی شود.
چون آب وارد سه حباب دیگر نشده با اینکه دارای ترک های هستند با دقت حبای بررسی میشود که کارشناسان متوجه میشوند لبه لاستیک آب بندی دور حباب در جای خود قرار نگرفته و به داخل حباب کشیده است و نهایتا فضای برای نفوذ آب به داخل حباب ایجاد شده است.با توجه به شواهد از جمله میزان خوردگی پیچ ها مشخص میشود که در زمان نصب حباب ها این بی دقتی صورت گرفته است.
در روز دوم حادثه خبر در گذشت پارسا همه را ناراحت میکند و تحقیقات و بررسی علت این اتفاق اهمیت بیشتری پیدا میکند . با باز شدن حباب و تخلیه آب درون آن و خارج کردن باقی مانده شیشه های شکسته لامپ این سوال مطرح میشود که زمان شکسته شدن لامپ چه وقت بوده است. و سوال اساسی تر ولتاژ این لامپ چقدر بوده است.
شاید برای شما دانستن پاسخ این سوال که زمان شکستن حباب لامپ چه موقع بوده است مهم نباشد یا درک صحیحی نسبت به طرح این سوال نداشته باشید. اما تمام حقیقت و راز این حادثه در این سوال نهفته است . و دو نظریه وجود دارد :
- اگر لامپ روشن بوده پس قطعا دارای حرارت بوده است و با نفوذ آب به داخل حباب و تغییر ناگهانی دمای لامپ موجب شکسته شدن حباب شده است.
- اگر لامپ خاموش بوده است و سوخته بوده است پس گرمای نداشته و بانفوذ آب به داخل حباب امکان شکسته شدن لامپ وجود نداشته است.
اما اگر لامپ هم نشکسته بود با توجه به اینکه ولتاژ کاری این حباب ها 24 ولت میباشد چطور این حادثه رقم خورده است.
از تقریبا تمامی افرادی که به باغ رفت و آمد داشتند پرسیده میشود که ایا زمانی متوجه روشن نشدن لامپ شده اید و تقریبا چه زمانی بوده است.
و افراد اندکی توانستند جواب این سوال را بدهند و پاسخ تقریبا قریب به اتفاق افراد گفتند که چند ماه بوده است که این لامپ روشن نمی شده است بنابراین در روز حادثه کلید لامپ وصل بوده است اما چون لامپ روشن نبوده است همان چند ماه قبل لامپ شکسته بوده است.
حال دلیل شکسته شدن لامپ اهمیت دو چندان پیدا میکند ایا ضربه ای از بیرون به لامپ خورده است یا لامپ از داخل شکسته است با توجه به مشاهدات لامپ از داخل شکسته است . بنابراین تنها دلیل شکستن لامپ اتصال ولتاژ نامتعارف به لامپ میباشد .
با توجه به اینکه سطح ولتاژ دارای خطر برق گرفتگی از 63 ولت به بالا میباشد باید به طریقی ولتاژی بالاتر از 24 ولت به لامپ رسیده باشد . با توجه به گفته کسانی که به باغ رفت و آمد داشته اند مشخص میشود قبلا لامپ روشن میشده است و بعد از مدتی لامپ روشن نشده است .
بررسی های کارشناسان نشان میدهد که هر لامپ دارای یک مبدل ولتاژ 220 ولت به 24 ولت بوده است. پس باید به دلیلی 220 ولت بجای 24 ولت وارد مدار شده باشد . بنابراین مبدل ها باز و مورد بررسی کارشناسان مجرب می شود و متوجه میشوند که مبدلی که به لامپ شکسته متصل بوده است دارای اشکال است و با اتصال 220 ولت به ان بجای خروجی 24 ولت 220 ولت وارد مدار میکند و چند ماه قبل از این حادثه با بوجود امدن این اشکال در مرحله نخست لامپ میشکند اما کسی متوجه این موضوع نمیشود و دارای اهمیت نیز نبوده است تا روز حادثه که اب به داخل حباب نفوذ میکند و جریان ولت 220 خارج شده از مبدل به استخر انتقال یافته و موجب این حادثه میشود.
تا حدود یک سال از ماجر تا انجای که ما معطلع هستیم مادر این دو طفل در کما بوده و پدر بصورت دیونه وار خود را در باغ محبوس کرده بود.و دیگر ما به سراغ انه نرفتیم.
اما واقعا جریان از کجا ناشی میشود و نقش کسانی که در این ساخت و ساز دستی داشتند چیست؟
در ابتدا قسمتی از این حادثه برمیگرد به بی دقتی در نصب حباب از طرف برق کار پروزه.
بخشی مربوط به وارد کننده میباشد که برای سود بیشتر در چندین مورد از موازین استاندار جهانی پیرویب نکرده است و در وارد کردن این قبیل تجهیزات باید به استاندارهای زیر توجه کرد:
- عایق بندی و IP در قسمت ورودی کابل ( دارای گلند همراه با لاستیک متناسب با ضخامت کابل )
- عایق بندی و IP در جلوو قسمت شیشه خور و داشتن راهنما و شیار مناسب برای قرار گرفتن لاستیک و واشر دور درب جهت حرکت و لیز نخوردن تجهیزات آبندی در زمان نصب.
- داشتن پیچ و مهره های استیل .
- ولتاژ کاری 24 ولت .
- دارای مبدل و تجهیزات کنترلی مناسب برای کنترل ولتاژ خروچی مناسب.
در این جا لازم است که در این مورد خاص به بیان این نکته بپردازیم که متاسفانه بیشتر که نه بلکه از انجا که تمامی وارد کنندگان دارای سواد متناسب با تجهیزاتی که وارد میکنند ندارند و فقط صرفا بخاطر روابط و پشتوانه مالی و اشنایی با بازار اقدام به واردات تجهیزات بی کیفیت یا حتی با کیفیت اما بصورت ناقص میکنند موجبات حوادث تلخی میشوند .
در این مورد خاص این حباب ها دارای سه قسمت خیلی مهم میباشد که یک قسمت مکانیکی برای تسهیل در نصب استاندارد میباشد همچنین دو بخش الکتریکال میباشد که تقریبا حدود 76 دلار قیمت دارد که چون وارد کنندگان دارای سواد کافی و بینش استاندارد نیستند این قسمت را وارد نمیکنند و فکر میکنند یک مبدل سوئیچینگ ساده تا ترانس معمولی میتواند جایگزین آن شود و هیبچگاه نمی پرسند دلیل این قیمت بالا چیست.حال به توضیح دلیل این قیمت بالا اشاره میکنم.
اگر از هرشخصی که اشنایی مختصر و ابتدایی سوال کنید که مثلا 7808 یا 7805 چیست میگوید یک رگولاتور برای کنترل و حفظ ولتاژ در حد 8 ولت یا 5 ولت با توان اندک . که جواب کاملا درستی است .
اما اگر سوال کنید lm1412 چیست کمتر کسی جواب میدهد و از افراد مجرب میگویند همان رگولاتور با توان بیشتر که کاملا درست میباشد .
حالا سوال کنید که کدام بهتر است و تفاوت انها در چیست؟ افراد تازه وارد و کسانی که بیشتر به اقتصاد توجه دارند میگویند im1412 بهتر و ارزان تر و حجم کمتری دارد.اما تفاوت آن را دقیق نمیداند . و اشکال همین جاست.
اطلاعات اندک و فقط توجه به قیمت بله برای استفاده از im1412 نیاز به استفاده از خازن الکترولیتی و خازن عدسی یا مولتی ترن متناسب با ولتاژ در ورودی و خروجی نسبت به رگولاتورهای 7808 یا 7805 و دیگر هم خانواده های این گروه نیست و برد pcb شما کوچک تر میشود.
اما از انجا که دلیل ارزانی و نقطه ضعف این قطعه را نمیدانند ان را برتر و اقتصادی می دانند تا زمانی که با یک میکروی سوخته مواجه شوند و برای تعمیر ان اقدام کنند اگر ما این سوال را از متخصصان تعمیرات میپرسیدیم قطعا جواب درست را این گونه میدادند در رگولاتورهای هم خانواده 7808 با خراب شدن این قطعه کاملا متلاشی شده و خروجی را صفر میکند و امکان سوختن میکروی شما تقریبا صفر است .
در حالی که در رگولاتورهای هم خانواده im1412 در اکثر مواقع شکل قطعه سالم و حتی در مواقعی که متلاشی شده است نیز متاسفانه قبل از متلاشی شن نیز دقیقا همان ولتاژ ورودی را در قسمت خروجی اعمال میکند و باعث سوختن میکرو میشود.
از انجا که میکرو جز اصلی هر بردی میباشد و برنامه روی میکرو دارای اهمیتی شاید هزاران برابر قیمت خود میکرو باشد و قابل بازیابی نیست شما را مجبور به خرید کل برد میکند .(چیزی که مثلا یک قطعه بی اهمیت برد سای بای ساتید شما سوخته اما شما باید برای آن کل برد را خرید میلیونی کنید).
همچنین یک سیستم پیشتیبان مانند یک کنترل فاز یا محافظ یخچال و دیگر لوازم خانگی برای جبران خطاهای احتمالی مبدل 220 ولت به 24 ولت طراحی شده است که اگر ولتاژ خروجی از 24 ولت به 27 ولت افزایش پیدا کند بلافاصله بصورت خودکار ولتاژ را قطع کند هرچند در ساخت مبدل اولیه ازتجهیزاتی با ایمنی بالا هم مانند هم خانواده های 7808 استفاده شده است.
متاسفانه هیچ گاه واردکنندگان دلیل بالا بودن قیمت یک تجهیز را نمیپرسند و به اطلاعات ناقص خود و اطرافیان خود توجه دارند.
اما نقش سازمان استاندارد ایران بخاطر اجازه ورود دادن به این تجهیزات از همه بیشتر میباشد نقشی که بخاطر ساختار غلط و بی پایه بودن ان همیشه نادیده گرفته شده است .
و بخاطر دولتی بودن در هیچ دادگاهی جوابگوی ملت نیست چراکه
اولا افرادی بیسواد و نا اشنا با صنایع و استانداردهای جهانی بخاطر بی مطالعه بودن هستند .
ثانیا دارای ازمایشگاه و تجهیزات وابسته نیستند .
ثالثا چون دارای سواد نیستند از وارد کنندگان و تولید کنندگان داخلی برای تصویب مقرارات استاندارد کمک میگیرند.
و این بخشی از دلایل قرار گرفتن سازمان استاندارد ایران به عنوان ضعیف ترین استاندارد جهان میباشد.
برای نمونه کافی است به این نکته توجه کنید که هیچ وسیله گاز سوز ایرانی در هیچ یک از کشورهای عربی حوزه جلیج فارس اجازه واردات و فروش ندارد و استاندارد تلقی نمیشود.
و بدانید که هیچ یک از اب نماهای ایران دارای استاندارد و ایمن نیستند پس با احتیاط نزدیک شوید.
امروز کافی است به قطعه 54 باغ رضوان اصفهان بروید و با قبر این دو برادر روبرو شوید.
